ଜୀବନର ଯଜ୍ଞେ ଯହିଁ ଦୀନ ଅକିଞ୍ଚନ ଲଭନ୍ତି ଆହୁତି ତହିଁ ପାତିଛ ଆସନ, ହେ ଦରିଦ୍ର ସଖା! ନିଖିଳର ରାଜେଶ୍ବର, କରିବାକୁ ଏ ଜୀବନ ସୁନ୍ଦର ଅମର।

କେହି ରହିନାହିଁ ରହିବ ନାହିଁଟି ଭବ-ରଙ୍ଗ ଭୂମିତଳେ, ସର୍ବେ ନିଜ ନିଜ ଅଭିନୟ ସାରି ବାହୁଡ଼ିବେ କାଳବଳେ ।୧।

ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ନୁହେଁ ଏହା ଚିତା, ଏ ଦେଶ ତିମିର ତଳେ ଏ ଅଲିଭା ମୁକତି ସଳିତା।

ଆରେବାବୁ ଶ୍ୟାମଘନ, ତୁ ଗଲେ ମଧୁ ଭୁବନ କାହା ମୁଖ ଅନାଇ ବଞ୍ଚିବି! ହେବ ଦଶ ଦିଗ ଶୂନ୍ୟ ଅଥିର ହେବ ଜୀବନ ନିଶି ଦିବସରେ ଝୁରୁଥିବି,..

ଆଦ୍ରବାସେ ଭାଦ୍ରମାସେ କେ ତୁମ୍ଭେ ସୁନ୍ଦରୀ ଅବସ୍ଥିତ ଦଶଦିଗ ରୂପେ ଆଲୋକିତ କରି।

ପ୍ରସ୍ରବଣ-ଶଇଳେ କଲେ ବସତି ସୌମିତ୍ରି ସଙ୍ଗେ ପ୍ରଭୁ ରାଘବପତି; ବହଇ ଗୋଦାବରୀ ସେ ଗିରିପାଦେ ଶିଳା ବନ୍ଧୁର ଶେଯେ ଝର୍ଝରନାଦେ ।୧।

ଅନୁସରି ତ, ପ୍ରଭୋ, କାଳଯାକ ଗଲା ସରି ତ। କର ବିତରଣ କଲେ କେତେ ଉଣା ହୁଅନ୍ତା କରୁଣା-ସରିତ? ।୦।

ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ। କି କରିପାରେ ବଳବନ୍ତ॥ କାଳର ବଶ ଏ ଜଗତ। ପ୍ରାଣୀଏ କାଳର ଆୟତ୍ତ॥

ଶୈଶବ-ସୀମାନ୍ତେ ଯେବେ କରି ଧୂଳିଘର କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲି ସାଥି-ସଙ୍ଗତର,

ଉଠ ଗୋ ଦୁଖିନୀ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ! ପାହିଛି ବିଷାଦ ଯାମିନୀ ତବ, ଉଠି ଦେଖ ନଭେ ନବ ଦିନମରି ଶୁଣ ସୁପ୍ରଭାତେ ବିହଙ୍ଗ ରବ। ନବୀନ ଚେତନେ..

ସାଥି, ଚିର ସହଯାତ୍ରୀ! ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ ଏକସଙ୍ଗେ, ତାର ସମାପନ ଦୁହିଁଙ୍କର ଫଳ ବ୍ୟବଧାନର ଅବକାଶ ସେଠାରେ ଆଦୌ ନାହିଁ।

କି ମୋହନିଦ୍ରା ମୋତେ ଘୋଟିଥିଲା କିପାଁ ଏ ପାପ ଆଖି ନ ଫିଟିଲା।

ପଶ୍ଚିମର ଚକ୍ରବାଳେ ବୁଡ଼ଇ ଭାସ୍କର ପ୍ରଶାନ୍ତ ଦିନାନ୍ତ-ଛାୟା ଆବରେ ଅମ୍ବର।

ଛନ୍ଦ ବାବୁ ମୋର କୋମଳ ବସନ ଅଙ୍ଗକୁ ଯହିଁରେ ନ ହେବ ପୀଡ଼ା ଦେବ ଦେଲେ ଦିଅ ଏ ମନ୍ତ୍ର ଭୂଷଣ ଯାହା ଘେନି ମୋର ନ..

ବିଶ୍ବଜୀବନ ହେ ତୁମ୍ଭଙ୍କୁ କରୁଣାସିନ୍ଧୁ ବୋଲିବାକୁ ମନ ବଳୁ ନାହିଁ ଯେଣୁ ସିନ୍ଧୁ ତୁମ୍ଭ କୃପାବିନ୍ଦୁ।

ଯନ୍ତ୍ର ତତେ କି ମନ୍ତ୍ର ଦେଉଛି ମାଟିର ମଣିଷ ଆରେ, ମୁଗ୍ଧ ତୋହାର ଚିତ୍ତ ଗହନେ ଚିନ୍ତି ପାରୁନୁ ବାରେ? ମଥା ତୋଳି ସେଇ ଯନ୍ତ୍ର ଯେ..