ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟବାବୁ ସବୁଦିନ ଭଳି ବାସ୍କେଟ୍ ଧରି ବଜାର ବାହାରିଲେ। ଘରଣୀ ତାଲିକା କରିଦେଇଛନ୍ତି-ବାଇଗଣ, ସାରୁ, ଖଡ଼ା, ବୋଇତି କଖାରୁ, ଜହ୍ନି ଇତ୍ୟାଦି।

ଚନ୍ଦା ମୁଣ୍ଡଟାକୁ ବାଁ ହାତରେ ଆଉଁସି ମୁହଁ ତଳକୁ କରି ଗଣିଲାପରି ପାଦ ପକାଇ ମାଗୁଣିଆ ତା ଅଗଣା ଭିତିରେ ବୁଲୁଥିଲା।

ବେକରେ ହାଡ଼ ବାନ୍ଧିଲା। ଦାନ୍ତରେ ତିରଣ ଦେଲା। ଜିଭ ଥାଉ ଥାଉ ଖନା ହୋଇ ପହଲି ପଧାନ ବାରଦୁଆର ଶୁଣ୍ଢିପିଣ୍ଡା ବୁଲି ଖପରା ପତେଇଲା।

ବଡ଼ି ବଢ଼ି ଆସିଛି, କାଠଯୋଡ଼ିରେ ପାଣି ଛବିଶ ଫୁଟ। କୁଆଖାଇ ବଡ଼ ସଡ଼କକୁ ଚାଟୁଛି। ଧର୍ମଶାଳା, ଆଳି, ଭଦ୍ରଖ, ଭଣ୍ଡାରିପୋଖରୀ କୁଆଡ଼େ କୁଆଡ଼େ କ’ଣ ପ୍ରଳୟ ହେଲାଣି,..

ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ବୋଉ ଚୁଆରୁ ଗରାଏ ପାଣିନେଇ ଘର ଭିତରକୁ ଦଉଡ଼ି ଦଉଡ଼ି ଆସୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଗରାକ ପାଣି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହେଲା, ସେ ପାହାଚ ଚାରିଟା..

ରାଜଧାନୀ ସନ୍ନିକଟସ୍ଥ ରାଜ ଉଦ୍ୟାନରେ ପ୍ରଭାତରେ ଦେଖାଗଲା ଏକ ଅଦ୍ଭୂତପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ। କେତେ ରାତ୍ରି ଧରି କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନରେ ବିଭ୍ରାଟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଗୋଟିଏ..

୧୯୩୨ ସାଲ। ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଜେଲବରଣ କରିଚନ୍ତି। ଗୋଟାଏ ବଡ଼ରକମର ସଂଘର୍ଷ ଆଗରେ ବିଫଳ ହେଇ ଗୋରାଶାସକ ଯୋଜନାକରି ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ କରୁଚି।..

ଦକ୍ଷିଣର ରେଳଗାଡ଼ିରୁ ଜିନିଷପତ୍ର ଓ ପିଲାପିଲି ଓହ୍ଲାଇ ନେଇ ସେତେବେଳର ରାଜଧାନୀକୁ ନୂଆ ବଦଳି ହୋଇଥିବା କର୍ମଚାରୀ ସଦାଶିବ ଯେତେବେଳେ ଷ୍ଟେସନ ଫାଟକ ଟପି ପଦାକୁ ଆସିଲା,..

-ଏ କ’ଣ କହିଲ?-ମଣିଷ କାନରେ ଶୁଣେ! -ଆଉ କ’ଣ ଆଖି ଆଉ ନାକରେ ଶୁଣିବ? -ହଁ, ମଣିଷ ଖାଲି କାନରେ ଶୁଣେ ନାହିଁ।

ଗାଡ଼ି ଚାଲିଛି...ଚାଲିଛି... ଗାଡ଼ିର ମୁଣ୍ଡ ନାହିଁ କି ଗଣ୍ଡି ନାହିଁ, ହୁଣ୍ଡାଙ୍କ ପରି ଗର୍ଜନ କରି ମାଡ଼ିଚାଲିଛି, କିନ୍ତୁ ମନେହେଉଛି ସତେକି ଗୋଟାଏ ମଣିଷ। ମୋ’ ଟିକି..

ଧୀରେ ଧୀରେ ଚକୋଲେଟ ରଙ୍ଗର ମଟରଟି ବଙ୍ଗଳା ଫାଟକ ପାର ହୋଇଗଲା। ସୁରଭି ଦୂଆରମୁହଁରୁ ଫେରିଆସିଲା। ସୋଫା ଉପରେ ଅନ୍ୟମନସ୍କ ଭାବରେ ବସିପଡ଼ିଲା ସେ। ଆଗରେ ଟଙ୍ଗା..

ସାଙ୍ଗରାମାଲ ପୁନର୍ବସତି କେନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠି ରାତିର ନିର୍ଜନ ସ୍ତବ୍ଧତା ଭଙ୍ଗ କରି ମଝି ମଝିରେ ବନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଏବଂ ବିଲୁଆମାନଙ୍କର ହୁକେ ହୋ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ।

ବାମନର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ଚେଷ୍ଟା ନିତାନ୍ତ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ; କିନ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ବିଷୟରେ, କେବଳ ବାମନ କାହିଁକି, ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ଲୋକ ସମ୍ପର୍କରେ..

ଉପହାରଟିଏ ଦେବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଥରେ ଅଧେ ଘଟିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଉପହାରରେ କି ପଦାର୍ଥ ଅର୍ପଣ କରାଯିବ ତାହା ବାଛିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ବହୁତ..

ଦିନମାନ ଜାହାଜରୁ ମାଲ ଖଲାସ କରି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସମସ୍ତେ ଆସି ବସାରେ ଠୁଳ ହୋଇଥିଲେ। ଦିନର ଶ୍ରମଶିଥିଳ ଦେହ ମନକୁ ଟିକିଏ ସତେଜ କରିବା ଲାଗି ଖଞ୍ଜଣୀ..

ଓଡ଼ିଆ ଜାତି କିଏ? ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ଜାତିର ନାମକରଣ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାୟ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖାଯାଏ। ଏକ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱତଃ ମାୟା..