ରାଗ-କାମୋଦୀ, ଆଦିତାଳ
କ୍ଷମାନିଧି ନିରୂପମା, ଏପରି ଗୁରୁ ଗୁମାନ ସରଜି ନ ବସଟି ରେ
ଅରାତି ନୁହଇ ମୁଁ ତ ରାସଦୃଶହାସ ଧରା ଅମୁଖ ମିଶ ଶଶାଟି ରେ।ଘୋଷା।
ଲଲାଲଗିରି ମୋର ସଲାମତ ତୁ ଅଛୁ, ଗଲା ମଦନୁ ଧୃତି ଖସିଟି ରେ।
କି ଲାଜକୁ ଭରସିଲା ଚରଣେ ଅଛି, ପିଲା ଦିନୁ ଶରଣ ପଶିଟି ରେ।୧।
ପାଣି ଗଣ୍ଡେ ନ କର ଠାଣି ମଣ୍ଡନା ବର, ମାଣିକ୍ୟ ମଣି ଦତ୍ତ ବାସିଟି ରେ
ଜାଣି ନିଗ୍ରହ ତୋର ହାଣିବାକୁ ମୋ ଶିର, ଶାଣି ଲାଗିଲାଣିଟି ସ୍ମର ଅସିଟି ରେ।୨।
କୃଶାବନତ ତନୁ ରକ୍ଷା ନ କରତନୁ, ବିଶାଳ ସୁଖ ଭଳି ନିଶିଟି ରେ
ଆଶାର ଅକୁଶଳ କି ସାର ମୁଁ କୁଶଳ, ବିଶାରଦ ପଣରେ କଷିଟି ରେ।୩।
ହରିବଚନୁ ମଦ କରୀବର ଗତି ସେ, ହରି ମନରୁ ମ୍ଳାନ ମଣିଟି ରେ
ହରିଚନ୍ଦନ ବୋଲେ ପରିଚୟ ରଚିଲେ, ଧରିତ୍ରୀ-ଭୂଷା ରସେ ରସିଟି ରେ।୪।
-୦-
ଉକ୍ତ କବିତାଟି ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍ସ ପବ୍ଲିଶର୍ସ ଦ୍ୱାରା ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ତଥା ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରାଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ ‘କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ’ ପୁସ୍ତକର #ଚଉପଦୀ ସଂଗ୍ରହରୁ ସଂଗୃହୀତ।
୰ କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଭାବେ ପରିଗଣିତ କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥ(୧୭୮୯-୧୮୪୫)ଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ରଚନା ବେଶ୍ ସାବଲୀଳ ଏବଂ ଶାଣୀତ। କବିଙ୍କ ରଚିତ ଅନେକ ଚମ୍ପୁ, ଛାନ୍ଦ, ଚୌପଦୀ, ଚିଟାଉ ଆଦି ପାଠକଙ୍କ ନିକଟରେ ବେଶ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ। ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ ଓ ରସିକତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଳାପ-ଆଲୋଚନାରେ ସେ କୃତିତ୍ୱ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। କବିଙ୍କ ଅନେକ ରଚନା ତାଙ୍କ ଜୀବନ କାଳର ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇ ପାଠକୀୟ ଆଦୃତି ଲାଭ କରିଛି।
କବିଙ୍କ ରଚିତ ବିଭିନ୍ନ ରଚନାବଳୀର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ତତ୍କାଳୀନ ଠାକୁର ରାଜା ଗଜପତି ମହାରାଜ ତାଙ୍କୁ କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପାଧିରେ ଭୁଷିତ କରିଥିଲେ। ବଳଦେବ ରଥ ‘ରତ୍ନାକର ଚମ୍ପୁ’, ‘କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ରାନନନ୍ଦ ଚମ୍ପୁ’, ‘କବିତା କଲ୍ଲୋଳିନୀ’, ‘ସଙ୍ଗୀତ କଳ୍ପଲତା’, ‘ଚୌପଦୀ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ’, ‘ଚୌପଦୀ ରତ୍ନାକର’, ‘ଚନ୍ଦ୍ରକଳା କାବ୍ୟ’ ଆଦି ସମେତ ଅନେକ ଚଉପଦୀ ଓ ଚଉତିସା, ଭଜନ, ଜଣାଣ ଆଦି ରଚନା କରିଥିଲେ।।
କ୍ରମେ ସବିଶେଷ →
