ଚାମେଲୀ

ଦଶ ନୂଆ ପଇସିଆ ଖବର କାଗଜର ପୃଷ୍ଠାରେ ଯେ କେତେ ଲୁହ ଲହୁ ଥାଏ, ନିକିଟେଇ ନ ଦେଖିଲେ ଚଳନ୍ତି ଆଖିରେ ସହଜରେ ଧରା ପଡ଼େ ନାହିଁ। କିଛିବର୍ଷ ତଳେ ଖବର କାଗଜରେ ବାହାରିଲା ଯେ, ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଫଳରେ ପ୍ରବଳ ତୋଫାନ ହେଲା। ଏ ତୋଫାନ ଘଣ୍ଟାଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଭିତରେ ବୁଲି ଘୂର୍ଣ୍ଣବାୟୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ପୋକ ପରି ଯେଉଁ ମେଞ୍ଚାଏ ନୋଳିଆ ବସବାସ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ କେହି କବିତା କି କେହି ଇତିହାସ ଲେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଭୋଟ ପାଇଁ ହୁଏତ କେହି ପାଞ୍ଚବର୍ଷରେ ଥରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଦ ପିଆଇ ଦେଇ ଆସନ୍ତି।

ସବୁଦିନ ପରି ରାଜୁଆ ଡଙ୍ଗାନେଇ ସେଦିନ ବି ସମୁଦ୍ର ଭିତରକୁ ମାଛ ମାରିବାକୁ ଗଲା। ଆଉ ସବୁଦିନ ପରି ଚାମେଲୀ ମୁଣ୍ଡରେ ଫୁଲ ଖୋସି ତା’ ଜାଲ ସଜାଡ଼ି ଦେଇ ଡଙ୍ଗାରେ ଥୋଇ ଦେଇ ଆସିଥାଏ। ଚାମେଲୀକୁ ଅନାଇଁ ତା’ କାନ୍ଧକୁ ଛୁଇଁଲା ରାଜୁଆ। ଲାଜରେ ମୁହଁ ତଳକୁ ପୋତି ଦେଲା ଚାମେଲୀ।

ଯେଉଁ ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ ପ୍ରକୃତି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ପୁଷ୍ପର ଗନ୍ଧ, ଯାହାକୁ ନେଇ ତିଆର ହୁଏ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ, ଯାହାର ସଂଯୋଗରେ ଜନ୍ମ ନିଏ ଆକାଶର ନୀଳିମା, ସେଇ ଉପାଦାନର ସମଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ଗଢ଼ା ହୋଇଛି ଆମର ଚାମେଲୀ- କୋମଳ ଅଥଚ ଚିରଞ୍ଜିବୀ। ବାପା ମା କିଏ କେବେଠୁ କୁଆଡ଼େ ଗଲେଣି। ସ୍ନେହ, ମମତା, ଭକ୍ତି ସବୁ ସମର୍ପି ଦେଇଛି ତା’ ରାଜୁଆ ପାଖରେ।

ସେ ଦିନ ଡଙ୍ଗା ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ହୋଇଥିବ କି ନାହିଁ, ଅଚାନକ ମେଘ, କାଳିଆ ଭୂତ ପରି ସମୁଦ୍ରର ସେ କଡ଼ରୁ ଘୋଟି ଆସିଲା। ହେଲା ଭୟଙ୍କର ଘଡ଼ଘଡ଼ି। ମାରିଲା ବିଜୁଳି। ଆକାଶ ପୃଥିବୀ ଏକାକାର ହୋଇଗଲା। ଅନ୍ଧକାର ଘନେଇ ରାକ୍ଷସ ପରି ତୋଫାନ ମାଡ଼ି ଆସିଲା। ସମୁଦ୍ର ଛାତି ଚିରି ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାୟୁ ପାଣିକୁ ଉଠାଇ ନେଉଥାଏ ଶହେ ହାତ ଉପରକୁ। ଦୁନିଆ ହୁଲସ୍ତୁଲ କମ୍ପୁଥାଏ। ଧରିତ୍ରୀ ସାଗର ଉଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇଯାଉଥାନ୍ତି। ଚାମେଲୀ ଘରଭିତରେ ଆଉ ଅପେକ୍ଷା କରିପାରିଲା ନାହିଁ। କୁଡ଼ିଆ ଛାଡ଼ି ଦଉଡ଼ି ଆସିଲା ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ। ସାହି ପଡ଼ିଶା ଯେତେ ବାରଣ କଲେ କିଛି ମାନିଲା ନାହିଁ। ଯାଇଁ ଛିଡ଼ା ହେଲା ସମୁଦ୍ର ବାଲିରେ ସେ-ବତୀଖୁଣ୍ଟ ପରି। ମଝିରେ ମଝିରେ ଉଚ୍ଚାଳିଆ ସମୁଦ୍ର ଲହରୀ କୁଳକୁ ପିଟି ହୋଇ ଆସୁଥାଏ। ଥରକୁ ଥର ଧୋଇ ହୋଇ ଯାଉଥାଏ ଚାମେଲୀ, ତଥାପି ଛିଡ଼ା ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ଅନେକ ସମୟ ବିତିଗଲା। ଆଉ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ପାରିଲା ନାହିଁ। ଥରକୁ ଥର ତଳେ କଚାଡ଼ି ହୋଇ ପଡ଼ୁଥାଏ। ପୁଣି ଉଠୁଥାଏ। ଅନେଇଥାଏ ସେ ସମୁଦ୍ର, ଅନ୍ଧାର, ବର୍ଷା ତୋଫାନ ଭିତରେ-ତା’ ରାଜୁଆ ପାଇଁ। ଶେଷରେ ଅଚେତ ହୋଇ ପଡ଼ିରହିଲା।

ଅନେକ ସମୟ ପରେ ଆକାଶ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ମେଘ ଛାଡ଼ିଲା, ତୋଫାନ କମିଲା। ନୋଳିଆମାନେ ଫେରିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆସିଲା ନାହିଁ ରାଜୁ । ଚେତା ପାଇଲା ପରେ ଚାମେଲୀ ପଚାରିଲା ‘ରାଜୁ’? କେହି କିଛି ଜବାବ ଦେଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ।

ଏଥି ଭିତରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବିତିଗଲାଣି। ଚାମେଲୀ ସେ ସମୁଦ୍ରକୂଳ ଏବେ ବି ଛାଡ଼ି ନାହିଁ। ସେଇଠି ବୁଲୁଥାଏ। ବେଳେ ବେଳେ ଡଙ୍ଗା ତଳେ ଶୁଏ। ନୋଳିଆମାନେ ସଂଧ୍ୟାବେଳକୁ ଫେରିଆସିଲେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରେ, ରାଜୁ?

ଏବେ ବି ନିଜକୁ ସେମିତି ସଜାଏ, ଆଖିରେ ସେଇ ଆଗ୍ରହ। ସମୁଦ୍ରର ଦିଗ୍‌ବଳୟକୁ ଅନାଇଁ ଅନାଇଁ ତା’ ଆଖିରେ ଲୁହ ଭରିଯାଏ। ରାତିର ଅନ୍ଧକାରରେ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ଗୋଟିଏ ଛାଇ ଯଦି ଦିଶେ, ସଡ଼କ ଉପରରୁ ପୋଲିସ ପାଟିକରେ-କିଏ?

ଚାମେଲୀ? ଢେଉ ପାଖରୁ ଜବାବ ଆସେ, ହୁଁ। ଏବେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି ତା’ ରାଜୁଆକୁ।

ଗୋଟିଏ ଅୟେଷ୍ଟର ତା’ର ବକ୍ଷ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରି ଟୋପାଏ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବାରିଦ ଜଳ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ଛାତି ଉପରେ ଅନେକ ଦିନ ଭାସି ବୁଲୁଥିଲା। ଅବଶେଷରେ ଆସିଲା ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ। ସେ ଜଳ ବିନ୍ଦୁକୁ ନିଜ ଭିତରେ ରଖି ସମୁଦ୍ରର ଅତଳାତଳ ଗର୍ଭରେ ଦିନେ ଲୀନ ହୋଇଗଲା। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ପରେ ଦିନେ ତା’ ଭିତରୁ ଆବିଷ୍କାର କରାଗଲା-ମୁକ୍ତା।

ଚାମେଲୀର ହୃଦୟ ଭିତରେ ରାଜୁର ଏ ସତ୍ତା ସେହିପରି ସମୟର ଗର୍ଭରେ ଲୀନ ହୋଇ ପରିଣତ ହୋଇଛି ଏକ ଅପୂର୍ବ-ଅମୂଲ୍ୟ ବସ୍ତୁରେ। ଯାହା ପାଇଁ ମଣିଷ କରିଛି ଚରମ ତ୍ୟାଗ, ଗଢ଼ିଛି ଅକ୍ଷୟ ସୃଷ୍ଟି, ଦେଇଛି ପ୍ରଳୟ ହୁଙ୍କାର। ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଯାହା କବିର ଲେଖନୀ, ଶିଳ୍ପୀର ତୂଳିକୁ ସଙ୍ଗୀତର ମୂର୍ଚ୍ଛନାକୁ ଦେଇଛି ସାର୍ଥକତା। ଯାହା ପାଇଁ ଗଢ଼ା ହୋଇଛି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି ସମାଜ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ମଣିଷ ହୋଇଛି ଦେବତା, ରାକ୍ଷସ ପାଲଟିଛି ମଧ୍ୟ। ସେ ବିରାଟ, ମହନୀୟ ବସ୍ତୁଟି ହେଉଛି ମଣିଷର ଅନାବିଳ, ଅଖଣ୍ଡ, ଅମର, ଶାଶ୍ୱତ, ଚିରଞ୍ଜିବୀ ପ୍ରେମ।